04.02.2010 tarih ve 27483 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 396 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2010 yılından itibaren Ba ve Bs formlarının düzenlenmesi ve bildirilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Söz konusu Tebliğ ile getirilen düzenlemelere ilişkin açıklamalarımıza aşağıda yer verilmiştir.
- Yükümlülük Kapsamındaki Mükellefler
Bilindiği üzere Form Ba ve Form Bs düzenleme yükümlülüğü bilanço esasına göre defter tutan mükellefleri kapsamaktadır. Tebliğ'de söz konusu yükümlülüğe ilişkin aşağıdaki detaylı açıklamalar yapılmıştır.
- Bilanço esasına göre defter tutmakta iken, işletme hesabı esasına geçen mükellefler, işletme hesabına geçtikleri hesap döneminden itibaren bildirimde bulunmayacaklardır.
- İşletme hesabına göre defter tutmakta iken, bilanço esasına geçen mükelleflerin, bilanço esasına geçtikleri hesap döneminden itibaren bildirim formu verme zorunlulukları bulunmaktadır.
- Kurumlar vergisinden muaf olan mükellefler, muafiyetlerinin başladığı dönemden itibaren bildirim formu düzenlemeyeceklerdir.
- Serbest bölgelerde faaliyeti olan mükelleflerin bildirimleri, merkezleri tarafından merkez ve şube bilgileri birleştirilerek verilecektir. Kanuni iş merkezi yurtdışında olup sadece serbest bölgede şube veya temsilciliği olan mükellefler düzenleyecekleri formlarda merkez bilgilerini dikkate almayacaklarıdr.
- Kollektif şirketler ve bilanço usulüne göre defter tutan adi ortaklıkların formları ortaklık veya şirket vergi numaraları kullanılarak verilecektir.
- Birden fazla şubesi olan mükelleflerin bildirim formları merkez tarafından tüm şubelerin ve merkezin bilgileri birleştirilerek verilecektir.
- Noterlerin Ba Bs formu yükümlülükleri kaldırılmıştır.
- Bildirime Konu Alış-Satışlar
Söz konusu tebliğde 2010 yılından itibaren Ba ve Bs formlarına konu olacak alış ve satışlara ilişkin detaylı açıklamalara yer verilmiş olup, düzenlemeler aşağıdaki gibidir.
- Bildirim zorunluluğu bulunan mükelleflerce KDV hariç 5.000 TL'yi aşan her türlü mal ve/veya hizmet alış ve satışları, bunlara ilişkin belgenin türüne bakılmaksızın Ba Bs formları ile beyan edilecektir.
- 5.000 TL'lik sınırda; özel matrah şekline tabi mal ve/veya hizmet alış/satışlarında katma değer vergisi, özel tüketim vergisine tabi işlemlerde ise özel tüketim vergisi dahil tutarlar dikkate alınacaktır.
- Belirlenen hadlerin altında kalan alış ve satışların toplamının belirtildiği bölüm (Tablo III) Ba Bs formlarından çıkarılmıştır.
- 5.000 TL'lik sınırı aşan kur farkı ve vade farkı faturaları da beyana konu edilecektir.
- 5.000 TL'lik sınırı aşan alış iadeleri Bs formunda, satış iadeleri de Ba formunda beyan edilecektir.
- Bankalar, Katılım Bankaları, Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri, Menkul Kıymet Yatırım Fon ve Ortaklıkları, Reasürans Şirketleri, Emeklilik Şirketleri, Sigorta Şirketleri ve Acenteleri yapmış oldukları işlemleri belirli periyotlarla Maliye Bakanlığı'na bildirdiklerinden, hizmet ve satış işlemlerinde düzenledikleri dekont ve poliçe bilgilerini Form Bs ile bildirmelerine gerek bulunmamaktadır.Aynı şekilde, bu kurumların kendi aralarındaki işlemler sebebiyle düzenledikleri dekontların karşı tarafça Form Ba ile bildirilmesine de gerek bulunmamaktadır.Ancak bu kurumlar, diğer belgelere dayalı olarak yaptıkları mal ve hizmet alım/satımlarını genel esaslar çerçevesinde Ba-Bs formları ile bildirmek zorundadırlar.
- Döviz alış-satışı yapan mükellefler ile yetkili müessese izin belgeli ve altın borsasına üye olup kıymetli maden alış-satışı ile uğraşan mükellefler belirli miktarın üzerindeki alış-satış bilgilerini Maliye Bakanlığı'na bildirmek zorunda olduklarından, bu işlemlerini ayrıca Ba ve Bs bildirim formlarıyla bildirmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, bu kurumlar, diğer belgelere dayalı olarak yaptıkları mal ve hizmet alım/satımlarını genel esaslar çerçevesinde Ba-Bs formları ile bildirmek zorundadırlar.
- Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, döviz büroları ve yetkili diğer kuruluşlardan yapmış oldukları döviz alış-satışlarını Ba ve Bs bildirim formlarına dahil etmelerine gerek bulunmamaktadır.
- Sigorta şirketleri tarafından yapılan sınırı aşan tazminat ödemeleri, fatura ile belgelendirilebilen bir mal veya hizmet alımına dayanıyorsa bu alımların da formlara dahil edilmesi gerekmektedir.
- Bildirimlerin Verileceği Dönem ve Beyan Şekli
Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler söz konusu formları aylık olarak düzenleyecekler ve takip eden ayın birinci gününden itibaren ayın son günü saat 24:00'a kadar vereceklerdir. Beyannamesini elektronik ortamda vermek zorunda olan mükellefler; Ba Bs formlarını da elektronik ortamda vermek zorundadır. Tebliğ'de konuya ilişkin olarak yapılan detaylı açıklamalar aşağıdaki gibidir.
- Mükellefiyetin terki halinde bildirim formları işin bırakıldığı tarihi izleyen ayın son günü akşamına kadar verilmek zorundadır.
- Tasfiyesi devam eden mükellefler de formlarını aylık olarak vermeye devam edeceklerdir. Tasfiyenin başladığı aya ilişkin form düzenlenirken tasfiye öncesi ve sonrası dönem ayrıştırması yapılmayacaktır.
- Kurumlar Vergisi Kanunu'nu 18. ve 19. maddeleri hükümleri kapsamında gerçekleştirilen birleşmelerde/devirlerde münfesih kurumun birleşmenin/devrin gerçekleştiği döneme ait bildirimi, birleşilen kurum/devir alan kurum veya 3568 sayılı yasa gereğince yetki alan meslek mensupları tarafından yapılacaktır.
- Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 19. maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilen tam bölünmelerde münfesih kurumun bildirimi, münfesih kurumun varlıklarını devralan kurumlardan biri veya 3568 sayılı yasa gereğince yetki alan meslek mensupları tarafından yapılacaktır.
- Vergi dairesi değişen mükellefler formları en son bağlı oldukları vergi dairesine göndereceklerdir.
- Elektronik ortamdaki bildirim formları kullanıcı kodu, parola ve şifre almış mükelleflerce gönderiliyorsa; formu düzenleyen kısmına mükellefe ilişkin bilgiler, formdaki yeminli mali müşavir kısmına ise, varsa yeminli mali müşavirlere ilişkin bilgiler yazılacaktır. Formlar Yeminli mali müşavirce gönderiliyorsa; formu gönderen bölümünde yeminli mali müşavirin bilgileri yer alacaktır. Formu düzenleyen bölümüne varsa serbest muhasebeci/ serbest muhasebeci mali müşavire ait bilgiler, yoksa mükellefe ait bilgiler yazılacaktır. Formlar Serbest muhasebeci/ serbest muhasebeci mali müşavir tarafından gönderiliyorsa; formu gönderen ve düzenleyen bölümlerine serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavirin bilgileri yazılacaktır. Mükellefin yeminli mali müşaviri varsa yeminli mali müşavir bölümü de doldurulacaktır.
- Bildirimlerin Doldurulmasına İlişkin Esaslar
- Bildirimlerdeki alış/satış bedelleri, Türk Lirası (TL) olarak doldurulacak ve kuruş bilgileri gösterilmeyecektir. Bir kişi veya kurumdan yapılan alış ve/veya satışlarda birden fazla belge olması halinde kuruş ihmali belge bazında değil, belgelerin toplam tutarı üzerinden yapılacaktır.
- Birden fazla sayfadan oluşan (nakli yekûnlu) faturalar tek fatura olarak kabul edilecektir.
- İthalat işlemlerinin form Ba ile bildirilmesinde Gümrük Beyannamesi giriş tarihi, ihracat işlemlerinin form Bs ile bildirilmesinde ise, fiili ihracatın gerçekleştiği tarih dikkate alınacaktır. Ayrıca serbest bölgelerde faaliyette bulunan mükelleflerin yurt içine yaptıkları satış işlemlerinin form Bs ile bildirilmesinde serbest bölge işlem formu tarihi ve tutarı dikkate alınacaktır.
- Bildirim formlarında alıcı veya satıcının vergi kimlik numarası, ithalat işlemlerinde "1111111111", ihracat işlemlerinde ise "2222222222" olarak kodlanacaktır.
- Bir kişi veya kurumun birden fazla şubesinden yapılan mal ve/veya hizmet alımları, muhasebe sistemi gereği ayrı ayrı takip edilse bile, birleştirilerek Ba bildirim formunda tek satır olarak gösterilecektir. Aynı şekilde, bir kişi veya kurumun birden fazla şubesine yapılan mal ve/veya hizmet satışları da birleştirilerek, Bs bildirim formunda tek satır olarak gösterilecektir.
- Bildirim verme yükümlülüğü bulunan, ancak tüm alış ve satışları belirtilen haddin altında kalan mükellefler, söz konusu formları Tablo II dışındaki tüm bilgileri doldurmak suretiyle vermek zorundadırlar.
- Ba ve Bs bildirim formlarının Tablo II bölümlerinin doldurulması sırasında kullanılacak "ülke kodu" bilgileri ekte yer almaktadır.
- Cezai Uygulama ve Düzeltme İşlemleri
Bildirim formlarını belirlenen süreler içinde vermeyen, eksik veya yanıltıcı bildirimde bulunan mükellefler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi hükmü uyarınca cezai işlem uygulanacaktır (2010 yılı için belirlenen ceza tutarı 1.000 TL'dir). Söz konusu cezai işlemin uygulanmasında, Ba ve Bs bildirim formları tek bir form olarak değerlendirilecek ve tek özel usulsüzlük cezası kesilecektir.
Mükellefler elektronik ortamda gönderip onaylandıktan sonra bildirimlerinde hata veya eksiklik olduğunu tespit ederlerse, söz konusu fromları yeniden düzenleyerek düzeltme yapabileceklerdir. Düzeltme işlemi sadece hatalı form için yapılmalı ve form daha önce hiç doldurulmamış gibi tüm bilgileri içerecek şekilde hazırlanmalıdır. Bildirim süresinde yapılacak düzeltme işlemleri için herhangi bir cezai işlem yapılmayacak olup, bildirim süresinden sonra yapılacak düzeltme işlemleri için her form için ayrı ayrı olmak üzere 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi hükmü uyarınca cezai işlem uygulanacaktır.
Tebliğ ekinde yer alan BA, BS formları ile ülke kodlarını bu linki tıklayarak indirebilirsiniz.
Yer verilen konuda ek bilgi gerektiğinde bizimle temasa geçmenizi rica ederiz.
Saygılarımızla,
Erdikler
Yeminli Mali Müşavirlik Ltd. Şti. |
