Vergi Gazeteleri

Vergi Gazetesi 2018–38

7104 sayılı KDV Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun değişikliği 29.03.2018 tarihinde TBMM’de kabul edilmiş ve 6.4.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

18 Temmuz 2017’de yayımladığımız 2017/42 sayılı Vergi Gazetesi ile “Maliye Bakanlığı tarafından ülkemizde KDV reformuna ilişkin bir hazırlık çalışması yapılmaktadır” başlığıyla KDV reform ajandasını sizlerle paylaşmıştık.

22 Şubat 2018’de 2018/26 sayılı Vergi Gazetesiyle ise Katma Değer Vergisi Reform Paketi ile TBMM’ye sunulan Kanun Tasarısına ilişkin ayrıntıları sizlere duyurmuştuk. Söz konusu Tasarı 27 Şubat 2018 tarihinde TBMM’ye gönderilmiştir.

Genel Kurul aşamasında yapılan değişiklik ve önergeler sonrasında yayımlanan 7104 sayılı Kanuna ilişkin açıklamalarımız konu başlıkları itibariyle aşağıda sunulmaktadır.

l- Mükellefiyet, Verginin Konusu, Matrah, Vergilendirme Usulleri Hakkında Değişiklikler

  • Hasılat Esaslı Vergileme: İşletme esasına göre defter tutan mükelleflerle, serbest meslek erbabından Maliye Bakanlığı’nca belirlenecek sektörlerde faaliyet gösterenlerin istedikleri takdirde hasılatlarının belli bir oranı üzerinden vergilendirilmelerine imkan tanınmaktadır. Hasılat esaslı vergilendirme yöntemini seçen mükellefler 2 yıl geçmedikçe bu usulden çıkamayacaklardır. Maliye Bakanlığı’na bu konuda düzenleme yapma yetkisi verilmektedir.
  • Kat karşılığı inşaat işleri: Kat karşılığı inşaat işlerinde işlemin, arsa sahibinin konut, müteahhidin ise işyeri veya konut teslim ettiği hususu açıklığa kavuşturulmakta, böylece bu anlayış ve uygulama sorunu çözülmeye çalışılmaktadır. Arsa karşılığı konut inşaatında, KDV matrahının hesabında teslim edilen konutların emsal bedeli değil, maliyet bedelinin esas alınması yoluna gidilecektir.
  • Verginin Ödenmesi: Maliye Bakanlığı’na işletme hesabı esasına göre defter tutar mükelleflerin ödeme zamanını, beyannamenin verildiği ayı takip eden ikinci ayın sonuna kadar uzatma yetkisi verilmiştir.
  • Mükellef tanımında değişiklikler: Müzayede mahallerinde yapılan satışlarda bu satışları yapanlar verginin mükellefi olarak belirlenmektedir.
  • Ayrıca KDVK md. 1-3/g’de yer alan Dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin KDV mükellefiyetinin iktisadi işletmeler bazında ve her bir iktisadi işletme için gerçekleştirilmesi, bunların konsolide KDV beyanname uygulamasından yararlanması ve geçici bir madde ile de 2018 yılı sonuna kadar iktisadi işletmeler adına mükellefiyet tesis edileceği ve biriken KDV’nin belli şartlar halinde bu işletmeler tarafından kullanılacağı düzenlemesi yapılmıştı.

Ancak Genel Kurul’da bu düzenlemeler Yasa Tasarısından çıkartılmıştır.

  • Konsolide KDV beyanı: Tasarıda mükelleflere en az %50 oranında iştirak edilen kurumla beraber konsolide grup halinde beyanname verme imkânının tanınması konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmesi düşünülmüştü. Bu tür beyanname verilmesi halinde grup üyelerinin müşterek ve müteselsil sorumluluğu olacaktı.

Ancak Genel Kurul sırasında bu konuda öngörülen düzenlemeler Tasarı’dan çıkartılmıştır.

ll- KDV İstisnalarında Düzenlemeler:

  • Gümrüksüz satış mağazaları ve bunların depolarına yapılan teslimlerin de ihracat istisnasından yararlanması imkânı getirilmektedir.
  • Tasarıda gümrüklü sahalarda verilen depolama ve terminal hizmetleri KDV’den tam istisna şeklinde düzenlenmesi öngörülmüşken, kısmi istisna olması uygun görülmüş ve 13. madde yerine 17. maddeye bir bent olarak eklenmiştir.
  • Okul, sağlık tesisi ve bakım merkezi, ibadethane, öğrenci yurdu bağışçılarına yapılan teslim ve hizmetlere KDV istisnası getirilmektedir.
  • Konfeksiyon sektöründe ortaya çıkan, aynen ve onarılmak suretiyle kullanılması mümkün olmayan kırpıntıların teslimi vergiden istisna tutulmaktadır.
  • Yurtdışında yerleşik gerçek kişilere Türkiye’de verilen sağlık hizmetlerinde KDV istisnası getirilmektedir.
  • Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde, Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerinde araştırma laboratuvarlarında kullanılmak üzere teslim edilecek yeni makina ve teçhizata istisna getirilmektedir. Söz konusu istisnalar Kanun’un 13’üncü maddesi değiştirilerek gerçekleştirildiğinden tam istisna mahiyetini taşıyacaktır.
  • Adi ortaklıkların, sermaye şirketine dönüşmesi işlemleri KDV’den müstesna tutulmaktadır. Düzenleme, Kanun’un 17’nci maddesinin 4’üncü bendine ekleme yapılarak gerçekleştirilmiştir.
  • İkinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz ticareti yapanların KDV mükellefi olmayanlardan yaptıkları alımları sebebiyle KDV ödemeleri söz konusu değildir. Bunlar tarafından yapılacak satışlarda ise KDV matrahı, satış bedelinden KDV ödenmemiş alış tutarının indirilmesinden sonra kalan tutar üzerinden hesaplanacaktır.
  • Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde geliştirilen “oyun” teslim ve hizmetlerinin de KDV’den müstesna tutulması sağlanmaktadır.

lll- İndirim ve İade İle İlgili Düzenlemeler:

  • Tasarıda KDV indirimi ve iade mekanizmasında değişiklik yapılması konusunda Maliye Bakanlığı’na yetkiler tanınması öngörülmüştü. Buna göre, indirim hakkı bulunan ancak iade konusu olmayan devreden KDV’ler, 12 ay süreyle indirim konusu yapılamadığı takdirde bu süreyi izleyen 6 ay içinde talep edilmesi şartıyla iade edilebilecekti.
  • Ancak Genel Kurul sırasında bu konuda öngörülen düzenlemeler Tasarı’dan çıkartılmıştır.
  • Ayrıca indirim yoluyla giderilemeyen KDV’lerin iadesi için Maliye Bakanlığı’na yeni yetkiler tanınarak iade talebi için gerekli görülen 12 aylık süreyi 24 aya çıkarma, 3 aya indirme, sektörler veya işletme büyüklüklerine göre farklı esaslar getirmeye imkân verilmesi öngörülmüştü.
  • Ancak Genel Kurul sırasında bu konuda öngörülen düzenlemeler Tasarı’dan çıkartılmıştır.
  • İade edilmesi gereken verginin iadeye ilişkin işlemlerin tamamlanmasını izleyen 3 ay içinde iade edilmemesi halinde, 3 aylık süreden sonra tecil faizi oranında faiziyle ödenmesi yolunda hüküm getirilmesi düşünülmüş ancak bu düzenleme Genel Kurul’da Yasa Tasarısı metninden çıkartılmıştır.
  • 31.12.2018 tarihi itibarıyla indirilemeyen KDV’lerin ayrı bir hesaba alınması ve söz konusu KDV’lerin, 01.01.2019 tarihinden itibaren ödenecek veya iade talep edilecek KDV’ye mahsup edilebileceği, sonraki dönemlere devir olmayacağı ve iade edilmeyeceği ve ayrıca Maliye Bakanlığı’na iade veya mahsup konusunda sektör, işletme faaliyeti sürekliliği gibi değişkenlere göre farklı iade ve mahsup esasları getirmek konusunda yetki tanınması planlanmıştırAncak Genel Kurul’da Yasa Tasarısı metninden çıkartılmıştır.
  • İndirim hakkı, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılı içinde ilgili belgelerin defter kayıtlarına kaydedilmiş olması halinde kullanılabilir iken, yapılan düzenleme ile izleyen yılda da defterlere kaydedilmiş olan belgelerde kayıtlı KDV’ye de indirim hakkı tanınmıştır. Bu değişiklik geç gelen faturalar, bedeli sonradan kesinleşen işlem ve faturalar için önemli bir düzenlemedir.
  • Değersiz hale gelmiş alacaklar içinde yer alan KDV’lerin alacağın zarar yazıldığı vergilendirme döneminde indirim konusu yapılmasına imkan tanınmaktadır.
  • Faydalı ömürlerini tamamladıktan sonra zayi olan veya istisna kapsamında teslim edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler için yüklenilen KDV’lerin tamamı ile faydalı ömrünü tamamlamadan zayi olan veya istisna kapsamında teslim edilen amortismana tabi iktisadi kıymetlere ilişkin yüklenilen KDV’nin kullanılan süreye isabet eden kısmının indirilebilmesine imkan tanınmıştır.
  • Transfer fiyatlaması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı işlemlerinde yurt içinde gerçekleştirilen işlemlere ilişkin KDV’nin indirimine imkân tanınmaktadır.
  • Vergiden müstesna işlemlerde iade talep süresi “işlemin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar” şeklinde değiştirilmiştir. Bu tür iade işlemlerinin takip eden sene içinde mutlaka başlatılması gerekir.
  • Maliye Bakanlığı’na imalatçılar tarafından yapılan ihracat işlemlerinde iade edilecek KDV tutarını yüklenilen KDV yerine sektörler itibariyle ihracat tutarının belli bir oranı olarak belirleme yetkisi verilmektedir.
  • Maliye Bakanlığı’na KDV iadeleri konusunda geniş bir yetki verilerek, iade hakkının mükellefiyet süresi, aktif ve özsermaye büyüklüğü, ödenen vergi tutarı gibi değişkenlere göre hesaplanan vergisel uyum seviyelerine göre farklı iade yöntem, usul ve esasları belirleme imkânı tanınmıştır. 

Kanunun diğer maddelerinde;

  • KDV iadelerinin 3 ay içinde tamamlanmasına,
  • Vergi Denetim Kurulu’nda KDV iade incelemeleri için ayrı bir birimin kurulmasına,
  • Maliye Bakanlığı’na KDV iade işlemlerinde YMM’lerin yanı sıra, beyannamelerini imzaladıkları dönem ve mükelleflerle sınırlı olmak kaydıyla Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin de rapor düzenlemelerine imkan verecek düzenlemeler yapmak konusunda yetki tanınmasına,
  • KDV’ye paralel olarak ÖTV bakımından da gümrüksüz satış mağazalarına ve bunların depolarına yapılan teslimlerin ÖTV’den müstesna tutulmasına,

ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

Kanunda yer alan düzenlemelerden;

  • “Kat karşılığı inşaat işlerine ilişkin” olan maddeler Kanun’un yayımı tarihinden sonra yapılan teslimlere uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
  • Gümrüksüz satış mağazalarında KDV ve ÖTV düzenlemesi, bağışta bulunacaklara istisna kapsamında yapılan teslimler, sağlık hizmetlerinde tam istisna, arge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanılmak üzere KDV’siz makine ve teçhizat teslimi, adi ortaklıkların sermaye şirketine dönüşmelerinde vergi istisnası, ardiye, depolama ve terminal hizmetlerinde KDV istisnası ile ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticaretinde matrah düzenlemesi Kanun’un yayımını izleyen ikinci ay başında, (1 Haziran 2018 tarihinde)
  • İndirim hakkının takvim yılıyla sınırlanması uygulamasını değiştiren madde, değersiz alacaklarla ilgili KDV konusunda yapılan iyileştirme düzenlemesi, kısmi istisna/tam istisnaları düzenleyen değişiklikler, istisna edilmiş işlemlere ilişkin takip eden takvim yılı sonuna kadar talep edilme şartına ilişkin düzenleme, ihracatta sektörler itibariyle ihracat bedelinin belli bir oranına kadar iade yaptırılabilmesi düzenlemesi, hasılat esaslı vergilendirme, işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için ödeme süresinin farklılaştırılması uygulaması ve teknokentlerde KDV istisnası uygulamasında yapılan değişiklikler 01.01.2019 tarihinde,
  • KDV iadelerinin 3 ay içinde tamamlanmasına ilişkin düzenleme 1.1.2019 tarihinden sonraki vergilendirme dönemlerine ilişkin yapılacak incelemelerde uygulanmak üzere 1.1.2019 tarihinde,
  • Diğer hükümleri yayımı tarihinde

yürürlüğe girecektir.

Kanunda yer alan hükümlerle alakalı daha ayrıntılı bilgi istenmesi durumunda lütfen bizimle temasa geçiniz. 

Saygılarımızla,

Erdikler Bağımsız Denetim ve YMM A.Ş