Vergi Gazeteleri

Vergi Gazetesi 2018-74

7103 ve 7104 Sayılı Kanunlar ile KDV Kanunu’nda Yapılan Düzenlemelerin Uygulama Usul Ve Esaslarına İlişkin Tebliğ Yayımlanmıştır.

5 Haziran 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 18 seri numaralı KDV Genel Tebliği ile Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’ne, 7103 ve 7104 sayılı Kanunlar ile KDV Kanunu’nda yapılan değişikliklere ilişkin açıklamalar eklenmiştir. Buna göre Tebliğ’de;

  • Arsa karşılığı inşaat işleri
  • Müzayede mahallerinde yapılan satışlarda, bu satışları yapanların (icra daireleri, mahkeme satış memurlukları vb.) KDV mükellefiyeti,
  • Fazla Veya Yersiz Hesaplanan ve Hazineye Ödenen Verginin İadesi
  • Organize Sanayi Bölgeleri İle Küçük Sanayi Sitelerinin İnşasına İlişkin İstisna
  • İmalat Sanayiinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna
  • Ar-Ge, Yenilik Ve Tasarım Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna
  • Milli Eğitim Bakanlığı’na Bağlı Okullarda Okul Aile Birlikleri Tarafından Kantin Olarak Belirlenen Yerlerin Kiraya Verilmesi İşleminde KDV İstisnası
  • İndirimli Orana Tabi İşlemin Gerçekleşmesinden Sonra Yapılan Alımlar ve İskontolar
  • Faydalı Ömürlerini Tamamladıktan Sonra Zayi Olan Veya İstisna Kapsamında Teslim Edilen ATİK’lerde KDV İndirimi
  • Transfer Fiyatlandırması Kapsamında Türkiye’deki İşlemlerde Satıcıya Ödenen ve Satıcı Tarafından da Beyan Edilerek Ödenen KDV’nin Alıcı Tarafından İndirilebileceğine Dair Düzenleme
  • İşlemlerin Gerçekliğini İspat ve İzaha Davet Hükümleri

konularında aşağıda yer verdiğimiz açıklamalar yapılmıştır.

1) Arsa Karşılığı İnşaat İşleri 

Arsa karşılığı inşaat işinde iki ayrı teslim söz konusudur. Bunlardan birincisi, arsa sahibi tarafından konut veya işyerine karşılık müteahhide arsa payı teslimi, ikincisi ise müteahhit tarafından arsa payına karşılık arsa sahibine yapılan konut veya işyeri teslimidir. Karşılıklı olarak gerçekleşen bu teslimlerin her birinin KDV karşısındaki durumu aşağıda açıklanmıştır.

1.1 Arsa Sahibi Tarafından Müteahhide Arsa Payı Teslimi

Arsanın bir iktisadi işletmeye dahil olması veya arsa sahibinin arsa alım satımını mutat ve sürekli bir faaliyet olarak sürdürmesi halinde, konut veya işyeri karşılığı müteahhide yapılan bu arsa payı teslimi KDV’ye tabidir.

Ancak arsa sahibinin, gerçek usulde mükellefiyetini gerektirmeyecek şekilde, arızi bir faaliyet olarak arsa payını konut veya işyeri karşılığında müteahhide tesliminde vergi uygulanmayacaktır

1.2 Müteahhit Tarafından Arsa Sahibine Konut veya İşyeri Teslimi

Müteahhit tarafından arsa sahibine arsa payının karşılığı olarak yapılan konut veya işyeri teslimlerinde, konut veya işyerinin maliyet bedeli esasına göre belirlenen tutarı üzerinden KDV uygulanacaktır. Maliyet bedeli esasında, emsal bedeli belli edilecek malın, maliyet bedeli bilinir veya çıkarılması mümkün olursa, mükellef bu maliyet bedeline, toptan satışlar için %5, perakende satışlar için %10 ilave etmek suretiyle emsal bedelini bizzat belli etmektedir.

Arsa sahibine kalacak konut veya işyerlerine ilişkin arsa payının müteahhide devri söz konusu olmadığından, arsa sahibine bırakılacak konut veya işyerlerinin maliyet bedelinin tespitinde arsa payı dikkate alınmayacaktır.

Tebliğ’de ayrıca örnekler üzerinden uygulamaya yönelik açıklamalar yapılmıştır.

2) Fazla Veya Yersiz Hesaplanan Ve Hazineye Ödenen Verginin İadesi 

7104 sayılı Kanun ile fazla veya yersiz ödenen verginin iade edilebilmesi için, alıcı ve satıcı tarafından beyanların düzeltilmesi ve fazla veya yersiz hesaplanan ve Hazineye ödenen verginin satıcı tarafından alıcıya geri verilmesinin şart olduğu, idare tarafından yapılacak iadenin fazla veya yersiz hesaplanan verginin ilgili tahsil dairesine ödenen kısmı ile sınırlı olacağı hususuna ilişkin düzenleme yapılmıştı. KDV Genel Uygulama Tebliğinde de bu yönde ilgili bölümlerde düzenlemeler yapılmıştır.

3) Organize Sanayi Bölgeleri İle Küçük Sanayi Sitelerinin İnşasına İlişkin İstisna Uygulaması

7103 sayılı Kanun ile KDV Kanunu’na eklenen 13/j maddesi ile organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin su, kanalizasyon, arıtma, doğalgaz, elektrik, haberleşme tesisleri ile yol yapımına ve küçük sanayi sitelerindeki işyerlerinin inşasına ilişkin, bunlara veya bunlar tarafından oluşturulan iktisadi işletmelere yapılan mal teslimleri ile hizmet ifaları, 01.04.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere KDV’den istisna edilmişti. KDV Genel Uygulama Tebliğinde bu istisnanın uygulama usul ve esaslarına yönelik olarak düzenlemeler yapılmış olup, söz konusu istisnadan yararlanılabilmesi için aşağıdaki hususların yerine getirilmesi gerekmektedir.

  • Organize sanayi bölgeleri ile bunlar tarafından oluşturulan iktisadi işletmeler ve küçük sanayi sitesi yapı kooperatifleri, hazırlanan proje kapsamında istisna uygulanarak alınacak mal ve hizmetlere ilişkin bir liste hazırlayıp, söz konusu listeyi elektronik ortamda sisteme gireceklerdir,
  • Mal ve hizmetlere ilişkin olarak hazırlanan söz konusu liste elektronik ortamda sisteme girdikten sonra KDV yönünden bağlı olduğu/bulunulan vergi dairesine istisna belgesi alınması için başvuruda bulunulacaktır,
  • Vergi dairesi istisna belgesi düzenleyerek ilgili mükellefe verecektir. İstisna belgesi tebliğ ekinde EK-26 olarak yer almaktadır,
  • Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin bir örneği mal ve hizmetin alımı sırasında satıcılara verilecek ve istisna kapsamında işlem yapılması talep edilecektir. İstisna belgesinin ekinde, istisnalı olarak alınacak mal ve hizmet miktarı ve tutarı yer alacak olup, söz konusu istisna belgesi kapsamında teslim veya hizmette bulunan satıcı, istisna belgesinin ilgili mal veya hizmete ilişkin bölümünü fatura tarihi, numarası, mal veya hizmet miktarı ve tutarını belirtmek suretiyle onaylayacak ve bir örneğini alacaktır,
  • Mal/hizmet teslimi gerçekleştikçe alıcı ve satıcı alım/satım bilgilerini projeye uygun olarak sisteme girecektir.

4) İmalat Sanayiinde Kullanılmak Üzere KDV’siz Yeni Makina ve Teçhizat Alımında İstisna Uygulaması

3065 sayılı Kanuna eklenen geçici 39 uncu maddesi ile, sanayi sicil belgesini haiz KDV mükelleflerinin münhasıran imalat sanayiinde kullanılmak üzere 31/12/2019 tarihine kadar 2018/11674 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki listede yer alan yeni makina ve teçhizatları KDV’siz alma imkanı getirilmiştir.

Tebliğ ile bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

İstisna “yeni” makina ve teçhizat teslimlerine tanındığından, istisna kapsamında teslime konu edilecek makina ve teçhizatın kullanılmamış olması gerekmektedir. Diğer taraftan, makina ve teçhizatın aksam, parça, aksesuar ve teferruatları istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir.

İstisna kapsamında makina ve teçhizat satın almak isteyen mükellefler, sanayi sicil belgelerini ibraz ederek alacakları makina ve teçhizatı imalat sanayiinde kullanacaklarına dair beyanlarıyla birlikte KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairesine başvurmaları gerekmektedir. Bu başvuruyla birlikte istisna kapsamında alınacak makina ve teçhizat listesi elektronik ortamda sisteme girilecektir.

İlgili vergi dairesi tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra şartları sağlayanlara elektronik olarak sisteme girilen makina ve teçhizatla sınırlı olmak üzere istisna belgesi verilecektir.

Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin alıcı tarafından onaylanmış bir örneği alıcılar tarafından satıcılara verilecektir.

Teslim gerçekleştikçe alıcı ve satıcı alım/satım bilgilerini elektronik ortamda sisteme gireceklerdir.

İstisna kapsamındaki makine ve teçhizatın ithalat yoluyla temin edilmesi halinde söz konusu belge, ilgili gümrük idaresine ibraz edilecektir. İstisna belgesindeki istisna kapsamında ithal edilen makina ve teçhizata ilişkin bölüm doldurulduktan sonra ilgili gümrük idaresi tarafından bu bölüm de onaylanacaktır.

İstisna kapsamında alınan makina ve teçhizatın, teslim tarihini takip eden takvim yılının başından itibaren üç yıl içinde; imalat sanayii dışında kullanılması, elden çıkarılması veya kiralanması hallerinde, zamanında alınmayan vergi alıcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir. Zamanında alınmayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlayacaktır.

İstisna uygulanan teslimler nedeniyle yüklenilen KDV, satıcılar tarafından indirim konusu yapılabilecektir. İndirim yoluyla telafi edilemeyen KDV satıcılara talep edilmesi halinde iade edilecektir.

Bu istisna kapsamında KDV hesaplanmayan teslimler, KDV beyannamesinde yer alan "İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler" kulakçığının, "Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler" tablosunda 332 kod numaralı satır aracılığıyla beyan edilecektir.

Bu satırın "Teslim ve Hizmet Tutarı" sütununa istisnaya konu teslimlerin KDV hariç tutarı, "Yüklenilen KDV" sütununa bu teslimlere ilişkin alım ve giderlere ait belgelerde gösterilen toplam KDV tutarı yazılır. İade talep etmek istemeyen mükellefler, "Yüklenilen KDV" sütununa “0” yazmalıdır.

İstisna kapsamında mal alan mükellefler, istisna belgesinin bittiği tarih itibarıyla istisna belgesini vergi dairesine ibraz ederek kapattırmak zorundadır. Vergi dairesi istisna belgesinde yer alan makina ve teçhizat listesinin satıcılar tarafından doldurulup doldurulmadığını ve faturalarla uyumunu kontrol ederek istisna belgesini kapatır.

5) Ar-Ge, Yenilik Ve Tasarım Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna Uygulaması

7103 sayılı ve 7104 sayılı Kanunlar ile KDV Kanununa eklenen geçici 39. ve 13/m maddesine göre, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamındaki teknoloji geliştirme bölgesi ile ihtisas teknoloji geliştirme bölgesinde, 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde, 6550 sayılı Araştırma Altyapılarının Desteklenmesine Dair Kanun kapsamındaki araştırma laboratuvarlarında Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde bulunanlara, münhasıran bu faaliyetlerinde kullanılmak üzere yapılan yeni makina ve teçhizat teslimleri 31.12.2019 tarihine kadar KDV’den istisnadır. İstisna kapsamında alınan makina ve teçhizatın, teslim tarihini takip eden takvim yılının başından itibaren üç yıl içinde; Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanılması zorunludur.

Bu Tebliğ ile istisna uygulamasına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

  • Teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunanlar satın alacakları makina ve teçhizatı Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde kullanacaklarına dair ilgili birimlerden alacakları belge ile KDV yönünden bağlı oldukları vergi dairesine istisna belgesi almak için başvuruda bulunacaklardır.
  • Başvuruda bulunanlar tarafından istisna kapsamında alınacak makina ve teçhizat listesi elektronik ortamda sisteme girilecek ve ilgili vergi dairesi tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra şartları sağlayanlara elektronik olarak sisteme girilen makina ve teçhizatla sınırlı olmak üzere istisna belgesi verilecektir.
  • Vergi dairesinden alınan istisna belgesinin alıcı tarafından onaylanmış bir örneği alıcılar tarafından satıcılara verilir. Söz konusu istisna belgesi kapsamında makina ve teçhizat satan mükellef, istisna belgesi ekinin ilgili bölümünü fatura tarihi, numarası, mal miktarı ve tutarını belirtmek suretiyle onaylayıp ve bir örneğini alacaktır.
  • Teslim gerçekleştikçe alıcı ve satıcı alım/satım bilgilerini elektronik ortamda sisteme gireceklerdir.
  • İstisna kapsamındaki makine ve teçhizatın ithalat yoluyla temin edilmesi halinde söz konusu belge, ilgili gümrük idaresine ibraz edilecek ve istisna belgesindeki istisna kapsamında ithal edilen makina ve teçhizata ilişkin bölüm doldurulduktan sonra ilgili gümrük idaresi tarafından bu bölüm de onaylanacaktır.
  • İstisna kapsamında mal alanlar, istisna belgesinin bittiği tarih itibarıyla istisna belgesini vergi dairesine ibraz ederek kapattırmak zorundadır. Vergi dairesi istisna belgesinde yer alan makina ve teçhizat listesinin satıcılar tarafından doldurulup doldurulmadığını ve faturalarla uyumunu kontrol ederek istisna belgesini kapatabilecektir.

İstisna “yeni” makina ve teçhizat teslimlerine tanındığından, istisna kapsamındaki makina ve teçhizatın kullanılmamış olması gerekmektedir. Diğer taraftan, makina ve teçhizatın aksam, parça, aksesuar ve teferruatları istisna kapsamında değerlendirilemeyecektir.

Bu kapsamdaki makine ve teçhizatın amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşıyan ve mal ve hizmet üretiminde kullanılan sabit kıymetleri ifade ettiği ve sarf malzemeleri ve yedek parçalar ile hizmet üretiminde doğrudan ve zorunlu olarak kullanılanlar dışındaki masa, sandalye, koltuk, dolap, mefruşat gibi demirbaşlar makine ve teçhizat niteliğinde olmadığı ve ve ayrıca taşıt araçlarının da makine ve teçhizat kapsamına girmediği belirtilmiştir.

Satıcı mükellefin iade talebi istisna belgesi ve elektronik sisteme yapılan alış ve satış girişleri esas alınmak suretiyle, iade için gerekli diğer belgeler de aranarak sonuçlandırılacaktır.

Bu istisna kapsamında KDV hesaplanmayan teslimler, KDV beyannamesinde yer alan "İstisnalar-Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler" kulakçığının, "Tam İstisna Kapsamına Giren İşlemler" tablosunda 331 kod numaralı satır aracılığıyla beyan edilecektir.

Bu satırın "Teslim ve Hizmet Tutarı" sütununa istisnaya konu teslimlerin KDV hariç tutarı, "Yüklenilen KDV" sütununa bu teslimlere ilişkin alım ve giderlere ait belgelerde gösterilen toplam KDV tutarı yazılacaktır. İade talep etmek istemeyen mükellefler, "Yüklenilen KDV" sütununa “0” yazacaklardır.

6) İndirimli Orana Tabi İşlemin Gerçekleşmesinden Sonra Yapılan Alımlar ve İskontolar

7104 Sayılı Kanun ile Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29 uncu maddesinde yapılan değişiklikle, indirimli orana tabi teslim ve hizmetler nedeniyle teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminden sonra ortaya çıkan giderler veya yapılan ıskontolar dolayısıyla yüklenilen ve indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisinin iade hesabına dahil edilmesine imkan sağlanmıştı.

Söz konusu düzenleme KDV Genel Uygulama Tebliğinin ilgili bölümlerine eklenerek gerekli güncelleme yapılmıştır.

7) Faydalı Ömürlerini Tamamladıktan Sonra Zayi Olan Veya İstisna Kapsamında Teslim Edilen ATİK’lerde KDV İndirimi

7104 sayılı Kanun ile Maliye Bakanlığınca belirlenen faydalı ömürlerini tamamladıktan sonra zayi olan veya istisna kapsamında teslim edilen amortismana tabi iktisadi kıymetlere (ATİK) ilişkin yüklenilen KDV ile faydalı ömrünü tamamlamadan zayi olan veya istisna kapsamında teslim edilen ATİK’lere ilişkin yüklenilen KDV’nin kullanılan süreye isabet eden kısmının indirim konusu yapılması mümkün hale getirilmiştir.

Buna göre, ATİK’in Maliye Bakanlığınca belirlenen faydalı ömrünü tamamladıktan sonra zayi olması veya istisna kapsamında teslim edilmesi halinde bu kıymetin alımında yüklenilen ve indirim konusu yapılan KDV’nin indirim hesaplarından çıkarılmasına ilişkin herhangi bir düzeltme işlemi yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Ancak ATİK’in faydalı ömrünü tamamlamadan zayi olması veya istisna kapsamında teslim edilmesi durumunda, bu kıymetin alımında yüklenilen KDV’nin, faydalı ömrünün işletmede kullanılan süresine isabet eden kısmı için herhangi bir düzeltme işlemi yapılmayacaktır. ATİK’in zayi olduğu veya istisna kapsamında teslim edildiği tarih itibarıyla faydalı ömrünün kalan kısmına (faydalı ömrünün işletmede kullanılmayan süresine) isabet eden yüklenilen KDV’nin ise indirim konusu yapılması mümkün değildir. Daha önce indirim konusu yapılan KDV’nin ATİK’in zayi olduğu veya istisna kapsamında teslim edildiği dönem beyannamesinde “Daha Önce İndirim Konusu Yapılan KDV’nin İlavesi” satırında beyan edilmek suretiyle indirim hesaplarından çıkarılması gerekir. ATİK’in işletmede kullanılan süresinin tespitinde ATİK’in işletmede kullanıldığı her 12 ay ile 12 aydan kısa olan süreler bir yıl olarak kabul edilecektir.

8) Transfer Fiyatlandırması Kapsamında Türkiye’deki İşlemlerde Satıcıya Ödenen ve Satıcı Tarafından da Beyan Edilerek Ödenen KDV’nin Alıcı Tarafından İndirilebileceğine Dair Düzenleme

7104 sayılı Kanun ile transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlara ilişkin ithalde veya sorumlu sıfatıyla ödenen katma değer vergisinin yanı sıra Türkiye'deki işlemler nedeniyle satıcıya ödenen ve satıcı tarafından da ilgili vergilendirme döneminde beyan edilerek ödenen katma değer vergisinin de alıcı tarafından indirilebileceğine dair düzenleme yapılmıştı. Bu düzenleme KDV Genel Uygulama Tebliğinin ilgili bölümlerine işlenmiştir.

Yer verilen konuda ek bilgi gerektiğinde bizimle temasa geçmenizi rica ederiz.

Saygılarımızla,

Erdikler

Bağımsız Denetim ve YMM A.Ş.