Vergi Gazeteleri

Vergi Gazetesi 2018–80

Teknokentlerde ve Serbest Bölgelerde Yer alan İstisnalara İlişkin 16 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Tebliği Yayımlanmıştır.

12 Haziran 2018 tarihli ve 30449 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 16 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Tebliği ile aşağıda yer verilen düzenlemelere ilişkin 1 seri numaralı Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde yapılan değişiklikler hakkında açıklamalar yapılmıştır.

  • 6676 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle; tasarım faaliyetlerinden elde edilen kazançlar ve tasarım personelinin ücretleri istisna kapmasına alınmış olduğundan 1 seri numaralı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili açıklama yapılan bölümlerinde ilgili yerlere “tasarım”, “tasarım faaliyeti” ibareleri eklenmiş ve “tasarım faaliyeti” ibaresinin tanımına yer verilmiştir.
  • 7033 sayılı Kanunun 64 üncü maddesiyle; teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin kazançlarının gayri maddi hakların satılması, devri veya kiralanmasından elde edilmesi ve istisna uygulamasına ilişkin düzenleme ve 11/09/2017 tarih ve 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararındaki açıklamalar ve örnek uygulama 1 seri numaralı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin ilgili bölümüne eklenmiştir.
  • Ayrıca 6772 sayılı Kanunun 7’nci maddesiyle; serbest bölgelerde, bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan ve hizmetin tamamını Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara veren hizmet işletmelerinin, söz konusu hizmetlere konu malların serbest bölgelerden Türkiye’ye herhangi bir şekilde girişi olmaksızın yabancı bir ülkeye gönderilmesi şartıyla bu hizmetlerden elde ettikleri kazançları gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. Bu istisna düzenlemesine ilişkin açıklamalar da 1 seri numaralı Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin ilgili bölümüne eklenmiştir.

Bu düzenlemelere ilişkin Tebliğ’de yapılan önemli açıklamalar aşağıdaki gibidir.

Gayri Maddi Haklardan Elde Edilen Kazançlara İstisna Uygulaması ve İstisna Kazancın Tespiti

19/10/2017 tarihinden sonra teknoloji geliştirme bölgelerinde başlatılacak projelerden elde edilen kazançlar ile bu tarihten önce başlatılmış projelerden 30/6/2021 tarihinden sonra elde edilen kazançlarla ilgili olarak istisnadan yararlanılabilmesi için gayrimaddi haklara yönelik olarak 551 sayılı KHK veya 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında patent alınması veya bu hakların, fonksiyonel olarak patente eşdeğer belge olduğu kabul edilen faydalı model belgesi, tasarım tescil belgesi, telif hakkı tescil belgesi, entegre devre topografyası tescil belgesi, yeni bitki çeşitlerine ait ıslahçı hakkı tescil belgesi ve benzeri belgelere bağlanması gerekmektedir.

Son 5 hesap döneminin ortalaması dikkate alınmak suretiyle, gayrimaddi haklardan elde edilen yıllık brüt gelirleri 30 milyon Türk lirasını ve dahil olduğu şirketler grubunun (herhangi bir gruba dahil değilse kendisinin) yıllık net satış hasılatı toplamı 200 milyon Türk lirasını aşmayan mükelleflerin, Ar-Ge faaliyetlerine yönelik patentlenebilirlik kriterlerini (yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik gibi) taşıyan gayrimaddi haklardan ve ilgili mevzuat kapsamında aranan şartları haiz tasarım faaliyetlerinden doğan gayrimaddi haklardan elde ettikleri kazançları, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından alınan proje bitirme belgesine dayanılarak istisnadan yararlandırılacaktır. Bu durumda patent veya fonksiyonel olarak patente eşdeğer bir başka belge aranmayacaktır.

Bu uygulamadaki:

a) Gayrimaddi haklardan elde edilen yıllık brüt gelir; Ar-Ge ve tasarım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan yeni ürünlerden elde edilen hasılat tutarını (seri üretim ve üretim sürecinde kullanılma sonucu elde edilen hasılat hariç),

b) Yıllık net satış hasılatı; gelir tablosundaki “net satışlar” tutarını,

c) Şirketler grubu; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesi çerçevesinde şirketler topluluğu olarak değerlendirilen şirketleri ifade etmektedir.

Gayrimaddi hakların satışı, devri veya kiralanmasından kaynaklanan kazançların istisnadan yararlanacak kısmının hesaplanmasında, faaliyet kapsamında katlanılan “Nitelikli Harcamaların toplam harcama içindeki oranı dikkate alınacak, toplam kazancın bu orana isabet eden kısmı istisnadan faydalanabilecektir. 4691 sayılı Kanun’un geçici 2. Maddesine göre Bakanlar Kuruluna verilen yetki sonucu yayımlanan 11/9/2017 tarihli ve 2017/10821 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde kazancın istisnadan yararlanacak kısmının tespitine ilişkin ise aşağıdaki açıklamalar yapılmıştır.

  • Her bir projeyle ilgili yapılacak bu hesaplamada dikkate alınacak nitelikli harcamalar, gayrimaddi hakkın elde edilebilmesi için mükellefin kendisi tarafından yapılan ve gayrimaddi hak ile doğrudan bağlantılı harcamalar ile ilişkisiz kişilerden sağlanan ve aynı mahiyeti taşıyan fayda ve hizmet bedellerinin toplamıdır. Bu harcamalardan aktifleştirilerek amortismana tabi tutulması gerekenler de gerçekleştirildikleri dönemde amortisman öncesi tutarlarıyla bu hesaplamada dikkate alınacaktır.
  • Mükellef tarafından yapılsa dahi faiz giderleri ve bina maliyetleri gibi yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyeti ile doğrudan ilişkili olmayan her türlü maliyet unsuru hem toplam harcamalar hem de nitelikli harcamalar dışında tutulacaktır. Dolayısıyla, faiz gibi finansman giderleri ve binalara ilişkin amortismanlar, kiralar, ısıtma, aydınlatma, su, temizlik, güvenlik, bakım, onarım, vergi, resim ve harçlar ile genel yönetim giderlerinden verilen paylar gibi yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olmayan harcamalar hesaplamada dikkate alınmayacaktır.
  • İstisnanın uygulanacağı kazanç kısmının tespitinde, gayrimaddi hak satın alma bedelleri (lisans ve benzeri bedeller dahil) ve ilişkili kişilerden sağlanan fayda ve hizmet bedelleri toplam harcama tutarına dahil edilirken, nitelikli harcamalar tutarına dahil edilmeyecektir. Ancak, Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren vergilendirme döneminin sonuna kadar, yurt içinde yerleşik ilişkili kişilerden sağlanan fayda ve hizmet bedelleri nitelikli harcamalar tutarına dahil edilebilecektir.
  • Mükellefler nitelikli harcama tutarını yüzde 30’una kadar artırabilecektir. Şu kadar ki, bu şekilde artırılan nitelikli harcama tutarı toplam harcama tutarını aşamayacaktır.

Tebliğ’de konuya ilişkin verilen örnek uygulama da aşağıdaki gibidir:

(A) Ltd. Şti. 22/11/2017 tarihinde teknoloji geliştirme bölgesinde başlattığı Ar-Ge projesi çerçevesinde, kendisi tarafından yapılan ve gayrimaddi hak ile doğrudan bağlantılı 105.000 TL harcama gerçekleştirmiştir. Ayrıca, projeyle doğrudan bağlantılı olmayan, bina kirası ve kredi faizine yönelik 30.000 TL gidere katlanmış, projede kullanacağı bir gayrimaddi hakkı 35.000 TL bedelle satın almış ve ayrıca yurt dışı ilişkili kişiden 10.000 TL tutarında mühendislik hizmeti sağlamıştır.

Şirket bu projesini tamamlayarak ilgili mevzuat çerçevesinde patent aldıktan sonra projeye ilişkin gayrimaddi hakkını satmış ve bu satıştan 1.000.000 TL kazanç elde etmiştir.

Bu durumda, projeyle doğrudan bağlantılı olmayan 30.000 TL harcama, gayrimaddi hakkın satışından doğan kazancın istisna uygulanacak kısmına ilişkin hesaplamada nitelikli harcamalar ile toplam harcamalara dahil edilmeyecektir. Ayrıca bu hesaplamada, şirketin satın aldığı gayrimaddi hakkın maliyet bedeli ile yurt dışı ilişkili kişiden sağlanan fayda ve hizmet tutarı toplam harcamaya dahil edilecek; nitelikli harcama tutarına ise dahil edilmeyecektir.

Buna göre;

  • Nitelikli harcama   = 105.000,00 TL
  • Toplam harcama    = 105.000,00 TL + 35.000,00 TL + 10.000,00 TL

                                  = 150.000,00 TL

  • İstisna oranı           = Nitelikli harcama / Toplam harcama

                                  = 105.000,00 TL / 150.000,00 TL

                                  = %70

Bu durumda, bu projeyle ilgili gayrimaddi hakkın satışından elde edilen kazancın %70’lik kısmı olan (1.000.000,00 TL x %70=) 700.000,00.TL için istisna uygulanacaktır.

Ayrıca, Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen %30 artırım oranının uygulanması durumunda, istisna oranı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

  • Nitelikli harcama     = 105.000,00 TL
  • %30 artırımlı tutar   = 105.000,00 TL + (105.000 TL x %30)

                                   = 136.500,00 TL

  • Toplam harcama    = 150.000,00 TL
  • İstisna oranı           = Nitelikli harcama / Toplam harcama

= 136.500,00 TL / 150.000,00 TL

= %91

Bu durumda, Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında nitelikli harcama tutarının %30 oranında artırılarak dikkate alınması sonucunda, mükellefin bu projesiyle ilgili gayrimaddi hakkının satışından elde ettiği kazancın %91’lik kısmı olan (1.000.000,00 TL x %91=) 910.000,00. TL için istisnadan yararlanılabilecektir.

Serbest bölgelerde; bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmetlerinin istisna kapsamına alınması

Serbest Bölgeler Kanununun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklikle serbest bölgelerde, bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan ve hizmetin tamamını Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara veren hizmet işletmelerinin, söz konusu hizmetlere konu malların serbest bölgelerden Türkiye’ye herhangi bir şekilde girişi olmaksızın yabancı bir ülkeye gönderilmesi şartıyla bu hizmetlerden elde ettikleri kazançları da 24/2/2017 tarihinden itibaren istisna kapsamına alınmıştır.

24/2/2017 tarihinden önce yalnızca üretici kullanıcılara tanınan kurumlar vergisi istisnasının, hizmet ihracatının geliştirilmesi amacıyla bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme ve depolama hizmetlerine de sağlanması amaçlanmıştır. Bu hizmetler, fiziki olarak serbest bölgede verilmekle birlikte, yararlanıcısının yurt dışında yerleşik olması ve Türkiye’ye dönüşlerinin olmaması şartları aranacaktır. Söz konusu istisna, bu yöndeki faaliyetlerin bütünüyle yurt dışına yönelik olması halinde yararlanılabilecek bir vergi istisnası olduğundan, bu kapsamda ruhsat alacak firmaların yalnızca yurt dışına yönelik olarak faaliyette bulunması gerekmektedir.

Yer verilen konuda ek bilgi gerektiğinde bizimle temasa geçmenizi rica ederiz.

Saygılarımızla,

Erdikler

Bağımsız Denetim ve YMM A.Ş.